8 تیر 1392

چگونه فرزندان خود را مستقل تربیت كنیم ؟ (ویژه اولیای محترم)

مولف: مدیر سیستم   /  دسته: دسته بندی نشده   /  رتبه دهید:

     پیمان نیكوبخت
مشاوردبیرستان شهید بهشتی

دغدغه بیشتر والدین جوان این است كه فرزندانی مستقل و متكی به نفس تربیت كنند و این همان مسأله ای است كه در « فرزندپروری » این هفته به آن پرداخته ایم. دكتر نسرین امیری، فوق تخصص روان پزشكی كودكان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، در كنار توصیه هایش به والدین جوان، به آنها هشدار می دهد كه پرتوقع بودن بچه هایتان را به حساب اعتمادبه نفس شان نگذارید!

_ یكی از پرسش های اصلی والدین این است كه گرچه اعتماد به نفس فرزندشان بالا است و ظاهرا مستقل شده اما در خیلی از كارهای شخصی مثل مرتب كردن كمد لباس از والدین توقع كمك دارد. رفتار درست ما برای رعایت مرز بین اعتمادبه نفس بچه ها، مستقل شدن آنها و غرورشان چه باید باشد؟

كسب اعتمادبه نفس و رسیدن به استقلال 2 موضوع هم جهت و همزمان هستند. یعنی اگر اعتمادبه نفس كودكی را خدشه دار كنیم، به استقلال نخواهد رسید اما متاسفانه امروزه غرور و پرتوقعی بچه ها به اعتمادبه نفس تعبیر می شود درحالی كه اگر كودكمان را پرتوقع بار بیاوریم، به نحوی اعتمادبه نفس او را خدشه دار كرده ایم. بچه  های پرتوقع در بزرگسالی نیز همیشه می خواهند دیگران كاری برای آنها انجام دهند و این موضوع با استقلال و اعتماد به نفس در تضاد است. این نكته ظریف را هرگز نباید فراموش كنیم.

_ چه رفتاری كنیم كه بچه ها پر توقع بار نیایند ولی اعتماد به نفسشان بالا رود؟

داشتن اعتمادبه نفس یعنی متكی بودن بر نفس خود. اگر به ویژگی های مثبت كودكانمان خیلی بها دهیم، مثلا وقتی 20 گرفت، شاگرد اول شد، خوب پیانو نواخت و... این موفقیت ها را بزرگ و مرتب او را تشویق  كنیم، پیامی كه به كودك می دهیم این است كه خود تو برای ما خیلی مهم نیستی و برای ما اینكه «برتر از دیگران» باشی، اهمیت دارد.

_ این كار چه اشكالی دارد؟

اشكالش این است كه شاید فرزند ما در یك موضوع برنده باشد اما معلوم نیست در همه زمینه ها همین گونه باشد. این مساله می تواند باعث كاهش اعتمادبه نفس او شود. از سوی دیگر، نوعی حس رقابت و حسادت در او ایجاد می شود و همیشه به دنبال این خواهد بود كه جایگاه خود را با دیگران مقایسه كند. بدتر از همه اینكه تصور می كند شما خود او را جدای از موفق?بودن یا نبودنش دوست ندارید و این خیلی آسیب رسان است.

_ اگر پررنگ  كردن موفقیت های كودك و تشویق زیاد او اعتمادبه نفسش را بالا نمی برد، پس چه رفتاری باید داشته باشیم تا اعتمادبه نفسش تقویت شود؟

تشویق باید به اندازه باشد و اگر كودك شكست خورد هم نباید به او سركوفت زد زیرا در این صورت حس می كند از همه پایین تر است و اعتمادبه نفسش را از دست می دهد. برای بالا بردن اعتمادبه نفس فرزندتان، به او نشان دهید هرچه باشد، برای والدین مطلوب است. شاید از برخی كارهای او خرسند و از برخی كارهای دیگرش ناراضی باشید اما مهم این است كه از خود او راضی باشید چون به هر حال فرزند شماست. در این شرایط كودك اعتمادبه نفس خود را حفظ می كند و در جهت بهترشدن قدم برمی دارد.

_ خیلی از والدین كارهایی كه فرزندشان خود می تواند انجام دهد، برایش انجام می دهند مثلا به جای او كیف مدرسه اش را آماده یا هر روز صبح تختش را مرتب می كنند. این كارها درست است؟

متاسفانه بسیاری از والدین به فرزندشان می گویند تو فقط درس بخوان، نمی خواهد كار دیگری انجام دهی اما انسان سالم باید بتواند نیازهای پایه ای خود را برطرف كند و مستقل باشد. اجازه بدهید فرزندتان كمی از تفریح و سرگرمی اش بزند و به جای آن درس بخواند در غیر این صورت پرتوقع می شود.

_ نگرانی دیگری كه خوانندگان ما مطرح كرده بودند، این است كه نمی توانند فرزندشان را با اینكه مستقل و با اعتمادبه نفس بار آمده، در جامعه رها كنند چون فكر می كنند خطرها فراوانند!

بچه ای با اعتمادبه نفس است كه بداند خطرها همیشه وجود دارد و قرار نیست همیشه والدین از او محافظت كنند. وقتی فرزندمان راهی مدرسه و دانشگاه می شود، باید بتواند از خود مراقبت كند. والدین باید همیشه به فرزندشان در مورد خطرهای موجود آگاهی دهند اما او را نترسانند. كافی است به او بفهمانیم همیشه هستیم و اگر مشكلی داشت، می تواند با ما مشورت كند.

_ یعنی اگر برای فرزندمان خارج از خانه مثلا در مدرسه مشكلی پیش آمد، شخصا دخالت نكنیم؟

در بسیاری موارد وقتی كودك دچار مشكل می شود، كافی است به جای اینكه پدر و مادر دنبال حل ماجرا باشند، به او راهكار نشان دهند. اگر مشكل در حدی بود كه فرزند به  تنهایی قادر به حل آن بود، نباید دخالت كرد. اگر با دوستی دعوایش شد یا دوستی به او سیگار تعارف كرد، اجازه بدهید خودش مساله را حل كند. والدین نباید با بروز هر مشكلی برای شكایت و حل مساله راهی مدرسه شوند. اگر كودك در بحث با دوستش ناتوان است، نباید به او گفت بی عرضه! باید راه را نشانش داد و مجهزش كرد و دوباره او را راهی میدان كرد تا تجربه كسب كند.

_ خیلی از والدین به خصوص در راه مدرسه دورادور مراقب فرزندشان هستند. این كار درست است؟

والدین نباید فرزندشان را تعقیب كنند و مرتب مواظب خطرهای احتمالی باشند زیرا این كار خود نشانه پایین بودن اعتمادبه نفس والدین و ترس آنها از اجتماع است. به فرزندتان در مورد مسایل آگاهی دهید و بعد اجازه دهید با آدم های اجتماع ارتباط برقرار كند. جامعه ترس ندارد. این ذهنیت ماست كه از جامعه ترس دارد و فرزندمان را می ترساند. نكته بسیار مهم این است كه برخی والدین خودشان اعتمادبه نفس ندارند. اگر والدینی اعتمادبه نفس پایین دارند، به جای كاركردن روی اعتمادبه نفس فرزندشان بهتر است اول از خود شروع كنند.

_ پس درواقع باید كودك و نوجوانمان را متناسب با سنش با خطرهای احتمالی و قوانین اجتماعی آشنا و بعد به تدریج او را رها كنیم تا در جامعه مستقل شود؟

بله، حتی گاهی نیاز نیست برخی مسایل را برایش بشكافیم و توضیح دهیم چون وقتی كودك وارد مدرسه می شود، روابط اجتماعی را می آموزد و با همسن وسالانش رشد می كند. كودك در مدرسه ناكامی ها، دعواكردن، دزدی و... را كه بعدها در جامعه هم شاهد آن خواهد بود، می بیند و به تدریج شخصیت او شكل می گیرد و متوجه می شود چه كاری خوب و چه كاری بد است.

_ در دوران بلوغ چه كنیم كه اعتماد به نفسش كاهش پیدا نكند؟

هیچ كار! این مرحله را نباید بغرنج جلوه داد و خاص كرد. والدین باید با فرزندشان همدلی كنند و بگویند می دانند او آدمی بزرگ در قالبی كوچك است. باید با همدردی به نوجوان كمك كرد این مرحله از رشد و تكامل را هم پشت سر بگذارد. لازم نیست هم و غم شما ممانعت از غصه دار شدن فرزندتان باشد. كافی است به او یادآوری كنید كه این مرحله جزئی از تكامل است و باید پوست اندازی كند و از كودكی بگذرد.

_ در گذشته بچه های نوجوان را در ایام تابستان و تعطیلی سر كار می فرستادند تا تجربه كسب كنند. فكر می كنید این كار الان هم درست است؟

چرا كه نه؟! اگر فرزند ما خودش بخواهد سر كاری برود و ما هم این توانایی را داشته باشیم كه مكان مناسبی برای این منظور بیابیم، خوب است كه در زمان فراغت او را به كاری مشغول كنیم.

[ اطلاعات بیشتر ...]

تعداد مشاهده (527)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره خبر "چگونه فرزندان خود را مستقل تربیت كنیم ؟ (ویژه اولیای محترم)"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید